Samokształcenie: Samowspółczucie

Samowspółczucie

Słowo “compassion” (współczucie) pochodzi z języka łacińskiego, a termin ten odnosi się do tego, w jaki sposób jesteśmy z (com) cierpieniem (passion). Pomaga nam łączyć się z innymi w sposób nieoceniający, będąc z nimi w ich cierpieniu, ale nie próbując ich ratować ani rozwiązywać ich problemów. Zamiast tego ufamy ich zdolnościom i zasobom, by sami sobie poradzili. Ponadto pomaga nam uświadomić sobie, że cierpienie, porażki i niedoskonałości są częścią wspólnego ludzkiego doświadczenia i że z tych trudnych sytuacji możemy czerpać cenne lekcje.

Happy young people

6 elementów współczucia

Współczucie jest cnotą, cechą, która łączy nas w serdecznej więzi. Istnieją trzy główne elementy współczucia: mindfulness, wspólne człowieczeństwo i życzliwość. Nasze ludzkie doświadczenia – zarówno te piękne, jak i trudne – mają uniwersalny charakter. Świadomość tego wspólnego człowieczeństwa pomaga nam rozwijać współczucie, nie czuć się odizolowanymi czy innymi, ale rozumieć, że wszyscy w pewnym momencie przeżywają podobne sytuacje, co daje poczucie przynależności i połączenia.

Współczucie jest cennym zasobem, a skierowanie go na siebie może poprawić jakość naszego życia oraz ułatwić dostęp do naszych wewnętrznych zasobów. Jak zauważa Neff (2023), „współczucie dla siebie oznacza wspieranie siebie w chwilach cierpienia lub bólu – niezależnie od tego, czy jest ono spowodowane osobistymi błędami i niedociągnięciami, czy wyzwaniami życiowymi”.

Składa się ono z 6 komponentów: życzliwość wobec samego siebie kontra samoocena, wspólne człowieczeństwo kontra izolacja i mindfulness kontra nadmierna identyfikacja (Neff, K. 2023).

  • Życzliwość wobec siebie oznacza rezygnację z samokrytyki i okazywanie sobie prawdziwej troski, na przykład – zatrzymanie się na chwilę, aby przyznać: „to (przez co przechodzę) jest naprawdę trudne, jak mogę najlepiej zadbać o siebie w tych chwilach? Czego potrzebuję?”. Jest to sposób na bycie emocjonalnie dostępnym dla siebie.
  • Zasada wspólnego człowieczeństwa pomaga nam łączyć się z innymi, zamiast czuć się odizolowanymi. Kiedy robimy coś „źle” lub zmagamy się z trudnościami, mamy tendencję do izolowania się i odczuwania wstydu, tym samym bardziej odgradzając się od innych i emocjonalnego wsparcia, które moglibyśmy uzyskać.
  • Mindfulness jest podejściem, które pomaga nam zbliżyć się do własnego bólu, uświadomić go sobie z obiektywnej perspektywy. Mindfulness to rodzaj zrównoważonej świadomości, która nie unika ani nie wyolbrzymia dyskomfortu naszej obecnej sytuacji (Shapiro et al. 2006). Potrzebujemy tej świadomości, aby stawić czoła naszym trudnościom i je przezwyciężyć. Unikanie emocji i bólu nie rozwiąże problemu, jedynie go opóźni.

Często jesteśmy dla siebie bardziej surowi niż ktokolwiek inny, stawiając sobie nierealne oczekiwania i tworząc negatywny obraz siebie, zakorzeniony w przekonaniach z dzieciństwa. Jako dzieci mogliśmy myśleć, że jesteśmy odpowiedzialni za wszystko, co nas otacza, tworząc fałszywą narrację, która nadal wpływa na to, jak postrzegamy siebie dzisiaj. Uzdrowienie tej wewnętrznej relacji ma kluczowe znaczenie dla budowania pewności siebie i akceptacji naszego autentycznego ja. Korzystając z narzędzi takich jak komunikacja bez przemocy (NVC), możemy przekształcić surową samokrytykę w pełen współczucia, konstruktywny dialog, który pozwoli nam się rozwijać, uczyć się na błędach i dokonywać wyborów służących naszemu dobrostanowi, zamiast wzmacniać poczucie winy lub wstydu.

Praktykuj samowspółczucie

PRZERWA NA WSPÓŁCZUCIE (Neff, K. 2023)

Przywołaj w myślach sytuację, która jest dla Ciebie wyzwaniem, i pozwól sobie poczuć stres lub cierpienie związane z tym wydarzeniem. Pamiętaj o trzech zasadach współczucia: mindfulness, wspólnym człowieczeństwie i życzliwości.

  • Mindfulness – dostrzeż trudną sytuację, w jakiej się znajdujesz i powiedz sobie: „To jest naprawdę trudne”, „To boli” lub „To jest chwila cierpienia”.
  • Wspólne człowieczeństwo – pamiętaj, że „cierpienie jest częścią życia”, „inni ludzie czują się tak samo”.
  • Życzliwość – zadaj sobie pytanie: „Co muszę teraz usłyszeć, aby okazać sobie życzliwość?” lub powiedz sobie: „Obym nauczył/a się akceptować siebie takim/a, jakim/a jestem”, „Obym sobie wybaczył/a”, „Obym był/a cierpliwy/a wobec siebie”.

Stosuj tę praktykę zawsze, gdy tego potrzebujesz, w ciągu dnia, podczas chwil refleksji lub pisania w dzienniku. Uczyń ją codziennym nawykiem, aby rozwijać nowe narracje i wewnętrzny dialog.

TRAKTUJ SIEBIE JAK SWOJEGO NAJLEPSZEGO PRZYJACIELA

Zacznij od pomyślenia o najbliższym przyjacielu, który przechodzi przez trudną sytuację i czuje się naprawdę źle. Jak byś zareagował/a w tej sytuacji (zwłaszcza gdy jesteś w najlepszej formie)? Zapisz swoje myśli i ton głosu, w jakim zazwyczaj mówisz do swojego przyjaciela.
Pomyśl o sytuacjach, w których sam/a masz trudności i czujesz się źle.. Jak do siebie mówisz? Jakich myśli i słów używasz? Jaki jest ton Twojego głosu? Zapisz swoje refleksje.
Przeczytaj oba teksty, czy zauważyłeś/aś jakąś różnicę? Jeśli tak, zadaj sobie pytanie, dlaczego? Jakie czynniki lub lęki sprawiają, że traktujesz siebie inaczej niż przyjaciela? Co powoduje, że zasługujesz na inne traktowanie? Napisz nowy tekst, wyobrażając sobie, że jesteś swoim najlepszym przyjacielem, i odpowiedz sobie w taki sam sposób, jak odpowiedziałbyś/abyś jemu. Co się zmieniło? Jak takie podejście mogłoby zmienić Twoje samopoczucie? Co by się stało, gdybyś traktował/a siebie tak, jakbyś był/a swoim najlepszym przyjacielem?

Podróż do samopoznania i autentyczności może ujawnić wiele aspektów nas samych, i może się zdarzyć, że nie wszystkie z nich będą nam się podobać. Jednak konieczne jest patrzenie na nie z miłością i współczuciem, aby uświadomić sobie, kim jesteśmy, czego potrzebujemy, jaki jest nasz cel i co chcemy dać światu, w którym żyjemy. Ważne jest również, aby nauczyć się motywować siebie, być emocjonalnie dostępnym, mieć cierpliwość i życzliwość, ponieważ życie jest pełne niepewności i nieoczekiwanych zwrotów, które mogą być wyzwaniem, ale jednocześnie mogą wspierać nasz rozwój osobisty.

EN_Co-fundedbytheEU_logo
DICLAIMER

Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the ANPCDEFP. Neither the European Union nor the ANPCDEFP can be held responsible for them.